Do wyboru do koloru

Otwieramy puszki z farbami i sprawdzamy ich przeznaczenie, bo pod malarski pędzel idą tynkowane ściany, betonowe posadzki, drewniane schody i metalowe ogrodzenia.

PODRĘCZNY PRZEWODNIK MALARSKI
Przed malowaniem wnętrz większość osób myśli najpierw o kolorach. Ale równie ważne jest to, czego niewidać: czy farba nie okaże się uciążliwa dla alergików, czym zabezpieczyć ścianę przed wilgocią, czy łatwo będzie można usunąć z niej zabrudzenia? Podpowiadamy, jakiego rodzaju farby wymaga każdy kąt twojego domu.
Do pomalowania ścian wewnętrznych i sufi tów użyj farb emulsyjnych (dyspersyjnych). Nadają się one do tynków, betonu, cegły i płyt gipsowo-kartonowych. Są trwałe i odporne na ścieranie. Ściany pokryte emulsją „oddychają”, ponieważ przepuszczają parę wodną – pleśn im zatem nie grozi. Mają też gładką powierzchnię, którą w przypadku zabrudzenia bez problemu można zmyć wodą z dodatkiem detergentu. Wysokiej jakości farby emulsyjne są gęste (nierozmieszane mają konsystencję galaretki). Nałożone na pędzel nie kapią. Różnią się między sobą spoiwem, którym może być np. akryl, winyl albo lateks.

SALON I SYPIALNIA
W pokojach dziennych i sypialniach sprawdzają się emulsyjne farby matowe, które ukryją wszelkie nierówności – ściany i sufi ty będą wyglądały szlachetnie. Warto zadbać o to, żeby pomalowane powierzchnie wchłaniały nadmiar wilgoci. To ważne, zwłaszcza we wnętrzu, w którym śpimy. W sypialni użyj więc farb akrylowych o tzw. wysokiej paroprzepuszczalności.

POKÓJ DZIECIĘCY
Polecamy do nich łatwo zmywalne farby akrylowe. Powinny być zeroemisyjne, czyli pozbawione szkodliwych substancji. Wybieraj te oznaczone na etykietach symbolami: Eco Label, Błękitny Anioł lub znak Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Bezpieczne są też farby klejowe, ale pomalowane nimi ściany trudniej utrzymać w czystości.

ŁAZIENKA I KUCHNIA
Pomieszczenia sanitarne najlepiej pomalować farbami lateksowymi albo akrylowymi, odpornymi na wilgoć i dodatkowo wzmocnionymi środkami grzybobójczymi. A w kuchni sięgnij po te, z których łatwo można zmyć plamy tłuszczu.

PRZEDPOKÓJ I KORYTARZ
Tu wybierz farby odporne na wycieranie i mechaniczne uszkodzenia, np. akrylowo-lateksowe. Do malowania lamperii zamiast emulsji możesz użyć całej gamy emalii, czyli farb akrylowych, ftalowych i alkaidowych, o różnym stopniu połysku.

POMIESZCZENIA GOSPODARCZE
Wystarczą tanie farby winylowe i akrylowe. Wiadomo przecież, że pracownie i garaże trzeba odświeżać systematycznie. W pralniach oraz w suszarniach domów jednorodzinnych można skorzystać z farb typu „kuchnia i łazienka”.

Ile farby potrzebujemy?
Informacje o wydajności farb znajdziesz na etykietach. Średnio do pomalowania powierzchni od 6 m2 do 10 m2 potrzebujemy ok. 1 litra farby emulsyjnej. Ale to nie jest reguła.
Dodatkowej warstwy farby wymagają:
◗ ściany zakurzone i zatłuszczone (przed malowaniem należy je oczyścić)
◗ powierzchnie, które chcesz przemalować na kolor intensywny i mocno kontrastujący z dotychczasowym
◗ nowe tynki, bo chłoną farbę (wymagają zagruntowania)

POKAZ EFEKTÓW SPECJALNYCH
Z farb da się wicisnąć więcej, niż myślisz. Potrafią imitować drewno oraz kamień albo tworzyć powierzchnie fakturalne. Nie kładź więc tapet i niekuj tynków. Zobacz, jak możesz odmienić ścianę za pomocą odpowiednich zestawów, a nawet zwykłej emulsji.
Do uzyskania efektów dekoracyjnych najlepsze są specjalne farby, np. strukturalne lub dekoratorskie. Korzyść wtedy jest podwójna. Ściana wygląda atrakcyjnie. A oprócz tego jest odporna na zarysowania i wilgoć.

RZEŹBIARSKIE POPISY
Powierzchnia ściany po nałożeniu farby strukturalnej wygląda jak abstrakcyjny relief. A w dotyku przypomina papier ścierny albo twardą bruzdę ziemi. Tzw. struktury można kupić w postaci: proszku, gotowej masy, ewentualnie pasty, którą dodaje się do zwykłej farby. Farby strukturalne „oddychają”. Można z nich także usuwać zabrudzenia.
INSTRUKCJA OBSŁUGI
◗ Najpierw oczyść ścianę. Kiedy wyschnie, połóż na nią odpowiedni środek gruntujący.
UWAGA! Jeśli chcesz pomalować większy kawałek powierzchni, podziel ją najpierw na mniejsze pola, używając taśmy malarskiej.
◗ Farbę strukturalną rozprowadza się za pomocą pędzla, wałka futrzanego lub packi (grubo położona warstwa, powyżej 8 mm, nazywana jest tynkiem strukturalnym).
◗ Zanim wyschnie, robi się na niej wzory wałkiem fakturowym (nie wolno go maczać w pojemniku z farbą), gąbką i szmatką.
◗ Po kilku godzinach ścianę można pomalować lazurą lub lakierem (bezbarwnym albo kolorowym).

ZGRABNE IMITACJE
Farby dekoratorskie mogą wyglądać jak drewno i kamienie szlachetne. Świetnie udają też surowe mury albo spękane tynki. Technika ich nakładania na ścianę zależy od efektu, jaki chcemy osiągnąć, może np. błyszczeć na perłowo.
INSTRUKCJA OBSŁUGI
◗ Zagruntowaną powierzchnię maluje się farbą podkładową.
◗ Wałkiem rozprowadza się cienką warstwę perłowej farby dekoratorskiej, wykonując jednolite pociągnięcia „na krzyż”.
◗ Na koniec pędzlem ze sztucznym włosiem robi się ślady, które podkreślają połyskujące fragmenty ściany.

FESTIWAL ODCIENI
Jeżeli podobają ci się przecierki na ścianie, farby emulsyjne świetnie sprawdzą się również w tej sytuacji. Cała sztuka polega na tym, żeby kolejno nakładać na ścianę cienkie warstwy kolorowych emulsji.
INSTRUKCJA OBSŁUGI
◗ Podłoże gruntuje się farbą podkładową w jasnym odcieniu.
◗ Po wyschnięciu maluje się ją ciemniejszą farbą wierzchnią.
◗ Jeszcze mokrą powierzchnię, dla uzyskania oryginalnego wzoru, przeciera się szczotką, albo na przykład pogniecioną gazetą.
UWAGA! Przecierki na dużej powierzchi mogą przytłaczać wnętrze. Zarezerwuj dla nich tylko część ściany.

Świeci, pachnie , przyciąga
◗ Farba fosforyzująca zawiera pigmenty absorbujące promienie świetlne. W pokoju, którego ściany pomalowane są taką farbą dwa razy, efekt świecenia utrzymuje się przez ok. 20 minut.
◗ Farba pachnąca podczas malowania uwodzi wonią np. cytrusów albo kwiatów (do wyboru). Jej zapach unosi się w pomieszczeniu jeszcze 3 dni po zamknięciu puszki.
◗ Farba magnetyczna z powodzeniem zastąpi pinezki i taśmy samoprzylepne. Zawiera nierdzewne
drobinki żelaza, dzięki którym magnes przywiera do ściany jak do drzwi lodówki.

GOTOWE NA WSZYSTKO
Niestraszne im żadne wyzwanie. Nadją się na każdą powierzchnię: drewno, beton, terakotę. Odporne na ścieranie i zanieczyszczenia - zapewnią świetny rezultat.

FARBY DO BETONU
Nawet tak mocny materiał jak beton wymaga dodatkowej pielęgnacji, zwłaszcza w pomieszczeniach gospodarczych. Na przykład w garażu sprawdzą się specjalne, wzmacniające, farby (polimerowe i poliuretanowe), odporne na zabrudzenia i oleiste plamy. Farby te zapobiegają też pyleniu podłoża, tworząc na powierzchni nieprzepuszczalną powłokę, której nie zniszczy wilgoć i mechaniczne uszkodzenia. Można je kupić w różnych odcieniach szarości. Beton wychodzi z ukrycia i coraz częściej pojawia się też w mieszkaniach. Taką betonową posadzkę, na przykład w salonie, trzeba jednak zabezpieczyć: pokryć olejem albo pomalować farbą o podwyższonej odporności. Wtedy będzie lśnić jak wyfroterowana. Betonową posadzkę w łazience musimy zabezpieczyć przed wodą na przykład farbami na bazie żywicy.

FARBY DO GLAZURY I PŁYTEK CERAMICZNYCH
Jeśli znudziły ci się już stare kafelki, nie musisz usuwać ich ze ściany, po to by położyć nowe. Ich kolor zmienisz specjalnymi farbami. Glazurę możesz też ozdobić obrazkiem własnego pomysłu albo użyć wzoru z szablonu. Wszystko zależy od twojej inwencji oraz od odpowiednich farb. Specjalne – do malowania szkła i ceramiki – kupisz na przykład w sklepach z artykułami dla plastyków. Możesz również zmienić kolor samych spoin między kaflami czy terakotą, używając farb przeznaczonych do fug. Taka malarska operacja wymaga jednak cierpliwości i precyzji. Chodzi o to, żeby nie pomalować równocześnie krawędzi kafelków. Trzeba je najpierw starannie zabezpieczyć, najlepiej zaklejając ich brzegi wąskimi paskami taśmy malarskiej.

FARBY DO ELEMENTÓW DREWNIANYCH
Żeby zachować fakturę i naturalny odcień drewnianych drzwi wewnętrznych, podłóg, schodów i boazerii, sięgnij po lakiery lub lakierobejce. Najczęściej stosuje się lakiery poliuretanowe (dobrze zabezpieczają np. boazerię przed zniszczeniem). Są dość tanie, ale niestety długo schną. Coraz popularniejsze stają się też lakiery akrylowe i alkidowe. Mogą być bezbarwne, zachowują charakterystyczny rysunek słojów i oryginalny kolor drewna, albo transparentne – w różnych odcieniach drewna (lazury). W dowolnym kolorze, ale likwidując rysunek słojów, pomalujesz drewniane elementy farbami kryjącymi. Kolor surowego drewna zmienisz bejcą, na którą trzeba jeszcze położyć bezbarwny lakier. Kolor nie będzie wtedy schodził z powierzchni.

Wanna jak malowanie!
Na nieskazitelnie białej wannie zrobiły się odpryski. Bez paniki! Odnowisz ją dwuskładnikową farbą poliuretanową (drugi składnik to utwardzacz), której faktura przypomina emalię.
◗ Najpierw wypełnij ubytki masą szpachlową.
◗ Kiedy zaschnie, starannie ją zeszlifuj.
◗ Oczyść wnętrze wanny ścierką zwilżoną w benzynie ekstrakcyjnej.
◗ Dokładnie wymieszaj farbę z utwardzaczem i nałóż na powierzchnię wanny.
◗ Z kąpielą poczekaj jednak kilka dni, aż farba wyschnie. W ten sam sposób odnowisz też inne emaliowane urządzenia sanitarne.

Zabezpieczony parkiet czeka na lakier
Do parkietów używa się różnych lakierów, w zależności od gatunku drewna. Wcześniej musisz odpowiednio przygotować podłoże.
◗ Parkiety z drzew iglastych przemyj acetonem lub benzyną ekstrakcyjną.
◗ Parkiety z dębu i grabu potrzebują najpierw warstwy lakieru podkładowego, inaczej stracą swój naturalny kolor.
◗ Parkiety z drewna egzotycznego wymagają podkładu blokującego uwalnianie olejków eterycznych.

ZADANIA DO WYKONANIA W TERENIE
Główna sprawa dla właścicieli domów to pomalowanie zewnętrznych ścian budynku. Nie można też zapomnieć o ogrodowych sprzętach: bramie, ogrodzeniu, ławce.

Elewację domu pomalujesz farbami emulsyjnymi lub mineralnymi. Wśród emulsyjnych najbardziej popularne są akrylowe i winylowe. Ich atuty to dość niska cena i duży wybór kolorów. Łatwo też nanosić je na ścianę. Wadą jest natomiast niska paroprzepuszczalność. Żeby ściana mogła „oddychać”, trzeba ją pomalować farbą mineralną. W przypadku domów drewnianych stosuje się m.in. lazury, które chronią i barwią drewno.

TYNKI ZEWNĘTRZNE
Jeśli do malowania budynku użyjesz emulsji rozcieńczanych organicznym rozpuszczalnikiem (np. benzyną lakową), farba wniknie głęboko w strukturę tynku i dodatkowo go wzmocni. Poza tym podczas pracy nie musisz chronić ściany przed deszczem, kurzem czy słońcem, bo farba emulsyjna szybko schnie. Trzeba tylko pamiętać, że emulsją nie wolno malować świeżo położonego tynku. Należy poczekać z tym co najmniej miesiąc. W przeciwnym razie farba odbarwi się i na ścianie powstaną zacieki. Tymczasem już trzy dni po położeniu tynków możesz zabrać się za malowanie ścian zewnętrznych farbami mineralnymi (krzemianowymi, cementowymi, a także silikonowymi). Dzięki silikonowej powłoce, podczas deszczu woda spłynie po ścianie domu, spłukując przy okazji cząsteczki zanieczyszczeń. Farby te mają tylko jedną wadę: skazują na siebie. Gdy raz się na nie zdecydujesz, nie możesz ich zmienić. Inne farby po prostu nie będą się trzymać silikonowej powierzchni.

DREWNO POD CHMURKĄ
Zewnętrzne ściany drewniane zabezpiecza się impregnatami przeciwko pleśni i owadom. Stosuje się też lakiery, bo tworzą one powłokę chroniącą drewno przed wodą i słońcem. Jeśli powierzchniom grozi duża wilgoć, antidotum będą też lakierobejce i lazury zewnętrzne. Do wyboru masz lakiery zmieniające zabarwienie drewna, ale też różnokolorowe farby kryjące. Pamiętaj, że jasne barwy są trwalsze i bardziej odporne na działanie słońca.

Wygraj pojedynek z rdzą
Żeby odnowić metalowe sprzęty w ogrodzie oraz stare bramy, potrzebujesz metalowej szczotki oraz antykorozyjnej farby podkładowej i nawierzchniowej, którą jest najczęściej farba alkaidowa. Oto kolejność działań:
◗ Dokładnie ścierasz rdzę. Popękaną farbę usuwasz środkiem do likwidowania starych powłok.
◗ Na tak przygotowaną powierzchnię kładziesz farbę podkładową, jasnoszarą lub ciemnobrązową, w zależności od koloru wybranej farby nawierzchniowej.
Uwaga: Możesz też kupić farby nawierzchniowe z antykorozyjnym dodatkiem. Wtedy nie trzeba oczyszczać pokrytego rdzą metalu.
 

tekst Marcin Tadeuszewski