Dla jednych jest kwintesencją kiczu, dla innych przejawem fascynującej kultury. Jedno jest pewne: to festiwal zmysłów. Improwizowana gra kolorów, faktur i wzorów. Mocne, aromatyczne motywy, poza symetrią i porządkiem.
TO, CO NAJWAŻNIEJSZE
■ Czasem słońce, czasem deszcz
Filmy z Bollywood przyniosły nową falę mody na Indie: energetyczną kolorystykę, misterne ażury, bogactwo błyskotek. Przepych pałacu maharadży gęsto przetykany żywiołowością wschodniego targu. Coraz odważniej wpuszczamy do naszych sypialni czy salonów róże i seledyny tolerowane dotąd w pokojach dziecięcych. Eklektyczny freestyle we wnętrzach zachęca do adaptowania także innych elementów kultury indyjskiej. Przywykliśmy do zmysłowych zapachów kadzidełek, aromatycznych przypraw, intrygującej muzyki. Dobrze czujemy się w towarzystwie znaków Indii – kwiatów lotosu, korowodów słoni, czy czterorękiego Tańczącego Sziwy.
■ Cały ten zgiełk
Kolory są nasycone. Przywykłe do ostrego słońca. To dzięki nim styl indyjski jest tak efektowny i dynamiczny. Charakterystyczne barwy to ciemny róż, szerokie palety żółcieni, pomarańczy i czerwieni, purpura i głęboki, kobaltowy błękit. Najlepiej w kontrastowych zestawieniach, akcentowanych złotem, srebrem i bielą, a schładzane fioletem, turkusem czy zielenią. Kolorowe są ściany i meble, a nawet cementowe posadzki. Ważne są też barwy egzotycznych gatunków drewna. Ciemne żyłkowanie drzewa różanego, żółć teaku, czerwień mahoniu, czerń palisandra. Jednak tęczę kolorów tworzą przede wszystkim tkaniny.
■ Miękko, zwiewnie, bogato
Zwiewne tiule i organzy, błyszczące tafty, matowe zamsze, delikatne jedwabie, siermiężne bawełny, cieniutkie wełniane szale z paszminy i te grubsze, z kaszmiru... Dowolnie łączone, upinane – są podstawą wystroju. Charakterystyczne batiki malowane woskiem i pstre patchworki. Materiały z reguły – dodatkowo ozdabiane: obszywane frędzlami, przetykane metalowymi nićmi. Pełne aplikacji, koralików, haftów, nadruków. Bajkowe.
■ Hand made
Indyjskie wnętrze lubi przedmioty kunsztowne. Kwiatowe wzory gęsto pokrywają ramy luster, metalowe puzderka i dzbanki, wyplatane z trawy kosze. Intarsjowane stoły i koronkowo rzeźbione szafki stoją obok okutych skrzyń, dziwacznych sprzętów o zagadkowym przeznaczeniu czy wiekowych drzwi gęsto nabijanych żelaznymi ćwiekami. Typowe są pufy z wytłaczanej i malowanej skóry, niskie stoliki służące do serwowania chaiu, komody z setką małych szuflad. Przytłaczający upał wprowadził do wnętrz ażurowe parawany i szafki bez pleców, których konstrukcja pozwala na lepszą cyrkulację powietrza.
■ Brahma, Wisznu, Sziwa i inni
Religie, które tam powstały (braminizm, hinduizm, buddyzm, dżinizm, sikhizm),
łączy wiara w wędrówkę dusz przez kołowrót wcieleń. Każda ma swój trudny do policzenia panteon bóstw. Stąd w domach taka mnogość kapliczek z girlandami kwiatów, figurek Buddy czy landrynkowych świętych obrazków. Do najczęściej spotykanych należy otyły mężczyzna z głową słonia. To Ganesza, bóg mądrości, przywoływany w trudnych momentach życia. Równie ważnym dla Indii znakiem jest krowa – symbol obfitości i świętości wszystkiego, co żyje. Znak Matki Ziemi, która daje, nie prosząc o nic w zamian.
Nowe Indie
Dzisiejsze Indie to coś więcej niż egzotyczny Wschód i tradycyjne rzemiosło. Współczesny styl indyjski chętnie wprowadza do domów beton, szkło, stal czy meble z różnych epok. Nie rezygnuje przy tym z dawnych wzorów i kolorów. Uspokaja wnętrza, ogranicza paletę kolorów i gęstwinę deseni, wprowadza wolne przestrzenie.
WIELKA IMPROWIZACJA
Indyjskie wnętrza nie lubią pustych przestrzeni. Są przesycone kolorami, detalami, dekoracjami. Wzrok z pewnością tu nie odpocznie, ciało tak. Zachęcają miękkie fotele, dywany gęsto pokrywające posadzki, pufy i poduszki, zdobione okruchami lustra. Styl indyjski kocha błyszczące taśmy i wstążki, tkaniny niedbale upięte nad oknem i spowijające żyrandol, przenikanie wzorów i patchworki. Jest nie do zniesienia dla purystów czy minimalistów.
MEBLE JAK Z BAJKI
Sprzęty indyjskie najczęściej powstają w rodzinnych manufakturach. Są grubo ciosane. Ciężkie. We wszystkich odcieniach drewna albo ręcznie malowane, bajecznie kolorowe. Mieszanka stylów i wpływów. W średniowieczu swoje ślady odcisnęli w Indiach Arabowie, a potem kolonizatorzy z Portugalii, Holandii, Francji i Anglii. Przedpokój na zdjęciu poniżej: gdyby nie kolory, mogłoby to być zwyczajne, europejskie wnętrze. Zestawienie bordowego dywanu, mocnego różu i seledynowej zieleni jest typowe dla Indii.
ZNAKI I ZAPACHY
Narodowym kwiatem Indii jest lotos. Rozkwita na powierzchni wody, a korzeniami tkwi w błocie. Jest symbolem czystości i duchowych narodzin. Dlatego Budda przedstawiany jest często na tronie z rozkwitającego lotosu. Popularnym znakiem są też dłonie w pozycji modlitewnej, symbolizujące jedność kosmosu, ducha i materii. Modlitwom towarzyszy zapach świec i kadzideł. Te najlepsze są robione z naturalnych olejków, żywic i pyłu drzewnego, ręcznie rolowane i wielokrotnie nasączane.
PAWIE PIÓRA
Dziś we wnętrzach dobrze czują się elementy z tamtej kultury, stosowane według zasady: duża plama mocnego koloru plus mniej dekoracji, albo spokojne tło plus bogata dekoracja. W Indiach lubią też pawie pióra. Paw jest symbolem królewskiej władzy, nieśmiertelności i zmartwychwstania.
HARMONIA DUSZY I CIAŁA
Hindusi wierzą, że dla zachowania zdrowia i szczęścia niezbędna jest harmonia ciała, duszy i umysłu. Uważają, że warunkiem jej osiągnięcia jest styl życia, koniecznie z miejscem na medytację, relaks i przyjemości. Nic dziwnego, że sypialnia w ich domach to ważne pomieszczenie. Pełne nasyconych barw, z wielkim łożem ozobionym szerokim zagłówkiem. Nastrój tworzą przytulne narzuty, półprzezroczyste moskitiery, nastrojowe światło kutych lampionów i świec.
INDYJSKA FAJKA
W tradycji hinduskiej barwy mają znaczenie symboliczne. Czerwień to kolor małżeństwa, miłości i męstwa. Szafranowy, który jest barwą joginów, uosabia ogień wypalający nieczystość. Błękit indygo należy do czczonego w całych Indiach Kriszny, boskiego pasterza krów. Wibrujące barwy wnoszą do mieszkania niesamowią energię i apetyt na życie. Można z nimi dowolnie eksperymentować i łączyć: róż z seledynem, filolet z oranżową żółcią, purpurę z turkusem. Ciekawostka – sziszę wymyślono w Indiach, choć dziś kojarzoną raczej z krajami arabskimi. Dym wciągany długą rurką przechodzi do ustnika przez filtr wodny. Jest to szklane lub metalowe naczynie, w części wypełnione wodą, w którym dym schładza się i oczyszcza.
CHAI NAD GANGESEM
Narodowym napojem jest chai, czyli słodzona herbata z mlekiem, z dodatkiem kardamonu lub imbiru. Napar podaje się w kubkach, filiżankach lub malowanych szklankach. Podstawą w kuchni indyjskiej jest masala, mieszanka przypraw z curry w roli głównej.
I TOBIE SIĘ UDA
■ Dosłowna stylizacja bywa ryzykowna, bo łatwo popaść w kicz.
Lepiej akcentuj styl indyjski przy pomocy dodatków: intensywnych kolorów na ścianie, barwnych narzut i poduszek, kutych lampionów. A oto nasze pomysły do samodzielnego wykonania:
- sari, czyli pas materiału o długości 6 metrów, jest tradycyjnym strojem Hindusek, ale świetnie sprawdzi się jako zasłonka,
- skrzydła parawanu lub ażurowej szafy z powodzeniem zastąpią drzwi szafy wnękowej,
- komodę możesz odmienić: szuflady pokryj materiałami ze sklepu indyjskiego; tkaniny wykończ gumką, by móc zdejmować je do prania.
■ Jak wykonać np. lampion z koralików czy poduszkę z lusterkami, dowiesz się na www.india-dreams.blog.onet.pl
■ Inspirujące projekty współczesnych wnętrz znajdziesz na: www.rangdecor.blogspot.com oraz w książce „India: Decoration, Interiors, Design”, H.Wilsona, wyd. Thames&Hudson.
■ Polecamy sklepy internetowe: www.orange-tree.pl oraz www.guido.pl
tekst Elżbieta Strzałkowska
