Jesień to dobry czas na sadzenie. Korzenie drzewa czy krzewu zdążą przed pierwszymi przymrozkami rozgościć się w nowym miejscu i wiosną będą gotowe do pracy. Gatunek trzeba wybrać starannie, bo każdy ogród ma swoje wymagania.
Warto wiedzieć
Najczęstszym błędem jest kupowanie małych egzemplarzy i sadzenie ich w zbyt małych odległościach. Po kilku latach rośliny zaczynają się rozrastać i nachodzić na siebie. Planując sadzenie, trzeba pamiętać też o biegnących pod ziemią rurach i instalacjach.
■ Drzewa szybko rosnące potrzebują przynajmniej dwóch metrów odległości od granicy działki, a te wolno rosnące – minimum metra.
■ Nawożenie nowych sadzonek w ogrodzie najlepiej zacząć w następnym roku w marcu i umiarkowanie kontynuować do lipca.
Klon czerwony
Jest prawdziwą ozdobą ogrodu. Potrzebuje dużo miejsca, gdyż rośnie do 20 m wysokości.
■ Towarzystwo Najładniej wygląda posadzony pojedynczo.
■ Wymagania Lubi gleby świeże z odczynem kwaśnym. Nie toleruje obecności wapnia, wtedy choruje i źle rośnie.
■ Nasza rada Najlepiej nie sadzić nic pod jego koroną – spadające jesienią liście przykryją rosnące pod nim rośliny i mogą je zadusić. A my nie będziemy musieli ich sprzątać, bo zmienią się 
w odżywczą ściółkę.
Buk pospolity
Rośnie wolno, ale aż do 30 m. Ma gęstą, szeroką koronę i gładką, srebrzystą korę. Jasnozielone liście pojawiają się na nim późną wiosną, w maju. Latem będą ciemnozielone, by jesienią stopniowo brązowieć. Ale i zimą suche, poskręcane liście są ciekawą ozdobą. A jego owoce to przysmak wiewiórek i sójek.
■ Towarzystwo Dobrze czuje się w cieniu. Lubi cięcie i strzyżenie. Dlatego jest świetnym materiałem na modne ostatnio żywopłoty formowane.
■ Wymagania Potrzebuje ziemi żyznej, gliniastej lub gliniasto-piaszczystej, szczególnie wapiennej.
■ Nasza rada Dla ciekawego efektu można połączyć dwie różnokolorowe odmiany, sadząc na przemian po kilkanaście sztuk o zielonych liściach i czerwonych.
Buk czerwony
To wolno rosnące drzewko będzie malowniczym akcentem w małym ogródku. Czerwony buk o zwisających pędach Atropurpurea Pendula osiągnie 2-3 m wysokości (zależy, na jakiej wysokości jest szczepiony). Nie rozrasta się na boki.
■ Towarzystwo Nie lubi wysokich sąsiadów, którzy zabierają mu słońce. Bo wtedy nie będzie miał mocno i pięknie wybarwionych liści.
■ Wymagania Dobrze rośnie na żyznej glebie.
■ Nasza rada Ta odmiana ma zwisające do ziemi pędy, które możemy 
przycinać na wybranej przez nas wysokości.
Tawułki
Pod koronami wysokich drzew, nad wodą, w lekkim zacienieniu znakomicie będą czuły się tawułki. Mają wiele kolorów: od bieli, przez róż, do czerwieni.
■ Towarzystwo Najlepiej wyglądają w dużych skupiskach, które stworzą piękny łan. Posadzone pojedynczo w ogródku skalnym również będą cieszyć oko.
■ Wymagania Potrzebują żyznych i wilgotnych stanowisk, trzeba je stale podlewać.
■ Nasza rada Choć dość dobrze znoszą zimę, lepiej je okryć przed mrozami.
Grab pospolity
Centralnym punktem kącika wypoczynkowego jest grab cięty w formie kulistej.
■ Towarzystwo W jego cieniu nie tylko my znajdziemy odpoczynek. Dobrze rosną tutaj cieniolubne funkie. A zadbany, nisko przycięty bukszpan stworzy niski żywopłot.
■ Wymagania W środku rabaty posadzić możemy byliny znoszące lekkie zacienienie: bergenie, zawilce, dzwonki czy piękne ciemierniki kwitnące wiosną.
■ Nasza rada Grab i bukszpan są typowymi roślinami do cięcia i formowania. Im częściej przycinamy, tym bardziej zagęszczają się i robią się zwarte. Kompozycję dopełnią kwitnące byliny (wieloletnie rośliny) na tyle wysokie, by 
widzieć je znad żywopłotu.
Klon tatarski
Jednym z piękniej przebarwiających się na jesieni krzewów jest klon tatarski. Jesienią liście stają się żółte lub bladoróżowe. Rośnie do 10 m.
■ Towarzystwo Może być sadzony w grupach lub pojedynczo. Obsadzony niskimi tawułami Anthony Waterer, Little Princess i cudownie pachnącym bzem karłowym Palibin stworzy piękny zakątek.
■ Wymagania Będzie miał ładnie wybarwione liście, gdy umieścimy go w nasłonecznionym miejscu. Wymaga gleb wilgotnych i świeżych.
■ Nasza rada By zakwitł musi mieć przynajmniej pięć lat, ale warto poczekać. Jego kwiaty pięknie pachą i przyciągają pszczoły.
Porzeczka ozdobna
Rośnie nawet do 2 m wysokości i już wczesną wiosną będzie obsypana młodymi, żółtymi liśćmi, a potem kwiatami.
■ Towarzystwo W miejscu, gdzie mamy cień, pod koronami dużych drzew, np. pod brzozą papierową, o najbielszej korze ze wszystkich brzóz. Sprawdzi się także w piętrowych nasadzeniach. By utrzymać tonację żółtobiałą rabaty, w towarzystwie porzeczki posadźmy trzmielinę żółtolistną, liliowce i np. barwinki o białych kwiatach.
■ Wymagania Porzeczka utrzyma się na wszystkich rodzajach gleby.
■ Nasza rada Odmiana Schmidt doskonale nadaje się na żywopłoty formowane. A i trzmielinę należy mocno przycinać, by miała zwarty pokrój.
Żywopłot
Jeżeli chcemy odgrodzić się od sąsiadów, nie musimy hodować typowego żywopłotu. Możemy przy płocie posadzić warstwowo różne rośliny.
■ Towarzystwo W nasłonecznionym miejscu przy płocie posadźmy krzewuszki o pięknych kwiatach, pachnące bzy, kaliny. Jeśli między nimi umieścimy byliny, latem nasza rabata ożyje kwitnącymi fl oksami, a jesienią astrami. Natomiast czerwonolistny, karłowy berberys odmiana Nana będzie kolorowym akcentem przez cały sezon.
■ Wymagania By skomponować taki żywopłot, potrzeba znajomości gatunków i sporo pracy – ale efekt z pewnością będzie spektakularny.
■ Nasza rada Warto kierować się zasadą, że przy płocie sadzimy gatunki szybko rosnące oraz docelowo duże, a potem stopniowo schodzimy mniejszymi roślinami do środka ogródka.
tekst Agnieszka Jedynak-Właszczuk
